Psychiczne następstwa wykorzystania seksualnego w dzieciństwie

Lęk, złość, poczucie winy

Wysoki poziom lęku występuje często u wykorzystywanych seksualnie dzieci, zwłaszcza gdy spotkały się one również z przemocą. Ofiary nadużyć odczuwają lęk uogólniony, ale także specyficzne fobie, na przykład związane z okolicznościami wykorzystania.

Ofiary nadużyć seksualnych ujawniają trwałe obniżenie nastroju, które może prowadzić nawet do depresji. Mogą także wykazywać się trwale podwyższonym poziomem aktywności; cierpią wówczas na deficyt uwagi i koncentracji, stały niepokój i nadruchliwość.

Dzieci wykorzystywane często też czują się bezsilne, zwłaszcza jeśli nie udało im się powstrzymać sprawcy przed wykorzystaniem. Mogą mieć wtedy poczucie utraty swojej "niewinności", "czystości", czują się zbrukane. Przyjmują tłumaczenie sprawcy, że same tego chciały i czują się winne i odpowiedzialne, za to, co się stało. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy dziecko odczuwało pewną przyjemność z aktywności seksualnej lub gdy kochało sprawcę, na przykład własnego ojca lub brata. Dodatkowo dorośli często oskarżają dzieci o prowokacyjne zachowania, co przyczynia się do większego poczucia winy i wstydu.

Złość i wrogość dziecko odczuwa zarówno do sprawcy, jak i do osób, które nie uwierzyły i nie pomogły, pozostawiły je osamotnione, nie uchroniły przed krzywdą. Ale dziecko odczuwa złość także do siebie samego, obwiniając się, za to, co się stało.

Emocje te prowadzą w przyszłości do niskiej samooceny, a nawet do depresji.

Nieprawidłowe zachowania seksualne

Dzieci wykorzystane seksualnie przejawiają nadmierną seksualizację zachowania oraz większą wiedzę na temat zachowań seksualnych, niż ich rówieśnicy, niedostosowaną do ich wieku i stopnia rozwoju psychoseksualnego. Może to być nadmierna, kompulsywna masturbacja, interakcje seksualne z rówieśnikami, agresja seksualna wobec młodszych dzieci, prowokacyjne, uwodzące zachowania wobec dorosłych. Takie dzieci nauczyły się, że ciało może być używane i same mają skłonności do takiego rozumienia i traktowania ciała i seksualności. Robią tak często nieświadomie, aby uzyskać czyjąś uwagę czy uczucie, ale może to niestety prowadzić do kolejnych aktów nadużycia w przyszłości.

Problemy społeczne

Dzieci wykorzystywane seksualnie mają często problemy w szkole, wagarują lub nawet porzucają naukę. Uciekają też z domu, są agresywne i konfliktowe, czasem popełniają przestępstwa. Zachowują się autodestrukcyjnie, stosują narkotyki i alkohol, zdarzają im się również samookaleczenia czy próby samobójcze.

Izolują się od swych rówieśników, mają problemy w kontaktach interpersonalnych. W wyniku doświadczenia wykorzystania utraciły naturalną ufność i poczucie bezpieczeństwa. Trudno jest im wchodzić w relacje z innymi. Zdarzają się u nich objawy nerwicy lub choroby psychicznej.

Wiele z nich doświadcza objawów ostrego stresu pourazowego, takich jak na przykład poczucie odrętwienia lub wyobcowania emocjonalnego czy zredukowana świadomość otoczenia.

Lęk i fobie, niskie poczucie własnej wartości, problemy interpersonalne i społeczne, zaburzenia nastroju i depresje mogą utrzymywać się nawet wiele lat po doświadczeniu wykorzystania.

Zaburzenia odżywiania i problemy seksualne

Ofiary nadużyć seksualnych w dzieciństwie mogą także cierpieć na zaburzenia snu, koszmary senne, choroby psychosomatyczne oraz zaburzenia odżywiania. Bulimia czy anoreksja może być sposobem na radzenie sobie ze stresem pourazowym, stosowanym w celu zredukowania napięcia i cierpienia, strategią walki ze zniszczonym poczuciem własnej wartości, poczuciem winy i niską samooceną. Może także pomagać w zablokowaniu niechcianych uczuć czy w zaprzeczeniu własnej seksualności, aby ochronić się przed ponownym wykorzystaniem. Ryzyko pojawienia się zaburzeń odżywiania jako reakcji na traumę jest większe, gdy przemocy seksualnej towarzyszyła przemoc fizyczna i psychiczna lub gdy sprawcą była osoba z rodziny.

Wiele ofiar nadużyć seksualnych w dzieciństwie skarży się w dorosłym życiu na problemy seksualne. Takie osoby doświadczają na przykład lęku i poczucia winy związanego ze współżyciem, cierpią na brak satysfakcji ze związku i stosunków seksualnych, wykazują mniejszy popęd. Mają także niską samoocenę seksualną. Istnieje też ryzyko zmian w preferencjach i orientacji seksualnej na skutek wykorzystania seksualnego w dzieciństwie.