Co to jest molestowanie seksualne

Co to jest przemoc seksualna?

Z przemocą seksualną mamy do czynienia wtedy, gdy sprawca - dążąc do zaspokojenia własnego popędu seksualnego - świadomie zadaje krzywdę ofierze, wymusza uległość w sferze seksualnej, zastrasza, szantażuje, manipuluje. W polskim kodeksie karnym do przestępstw seksualnych zalicza się:

• wykorzystywanie seksualne dzieci
• kazirodztwo
• gwałt
• molestowanie seksualne
• zabójstwa na tle seksualnym

Ofiarami molestowania zwykle padają kobiety, np. w miejscu pracy, sprawcami zaś często są mężczyźni wykorzystujący swoją zawodową pozycję i zależność służbową do wymuszania uległości i tworzenia atmosfery zastraszenia. To wskazuje na najważniejsze motywy, którymi kierują się prześladowcy: potrzeba zaspokojenia popędu seksualnego jest silnie powiązana z chęcią dominacji i władzy. Niemałe znaczenie mają też czynniki kulturowe, jak np. społecznie akceptowana agresja mężczyzn, także w sferze seksualnej, oraz stereotypowe postrzeganie kobiet jako tych, które powinny pełnić podrzędne, podporządkowane stanowiska.

Warto jednak wiedzieć, że wciąż przybywa molestowanych mężczyzn, a także krzywdzonych osób tej samej płci co sprawcy.

Jak rozpoznać molestowanie?

Podstawowym miernikiem, który wskazuje, czy postępowanie drugiej osoby wobec ciebie to już molestowanie seksualne, jest twoje samopoczucie i reakcje, jakie wywołują w tobie czyjeś gesty czy słowa. Pamiętaj, że jesteś jedyną osobą, która może nazwać i ocenić swoje uczucia - jeśli jakieś zachowania wydają ci się nieodpowiednie, bo wzbudzają w tobie wstyd, zażenowanie lub lęk, nie daj sobie wmówić, że jest inaczej.

Ktoś próbuje cię przekonać, że klepanie po pupie, głośne komentowanie twojego biustu czy nieprzyzwoite żarty kierowane pod twoim adresem są normalne, a twoje zakłopotanie nazywa śmiesznym albo przesadzonym? Nie szukaj winy w sobie: gdy ktoś narusza twoją godność, uczucia krzywdy i wstydu są całkiem naturalne. Masz prawo się sprzeciwić.

Molestowaniem seksualnym określa się nieakceptowane zachowania, które godzą w godność drugiej osoby i jednocześnie mają podtekst erotyczny. Do najczęściej spotykanych przykładów molestowania należą:

• Używanie obraźliwego, wulgarnego języka wobec osoby, która sobie tego nie życzy.
• Dotyk lub inne formy wymuszonego kontaktu fizycznego o charakterze erotycznym, jak klapsy, obejmowanie, ocieranie się.
• Składanie seksualnych propozycji, natarczywość, dręczenie.
• Stosowanie gróźb, szantażu (dotyczy to np. przypadków molestowania w pracy, gdy uzyskanie wynagrodzenia bądź awansu pracodawca uzależnia od uległości w sferze seksualnej).
• Upokarzanie i poniżanie, opowiadanie sprośnych żartów, wyśmiewanie.
• Uwagi na temat wyglądu czy stroju formułowane w taki sposób, że mają kontekst erotyczny.

Molestowanie można również podzielić na dwa rodzaje:

• Molestowanie jako forma niepożądanego zainteresowania seksualnego, czyli osobiste uwagi o charakterze seksualnym, dotykanie, nachalne proponowanie spotkania lub namawianie do czynności seksualnych, eksponowanie materiałów erotycznych.
• Molestowanie ze względu na przynależność do danej płci, czyli poniżanie, obraźliwe komentarze sugerujące, że kobieta lub mężczyzna - jako reprezentant określonej płci - posiada mniejsze zdolności czy kwalifikacje.

Jak mogę się bronić?

Jeśli już wiesz, na czym polega molestowanie seksualne i podejrzewasz, że przytrafiło się właśnie tobie, nie pozostawaj bierna, zareaguj. Sprawca powinien zdawać sobie sprawę z tego, że jego postępowanie jest niewłaściwe i że ty się na nie nie godzisz.

Nie zawsze jest to jednak proste, czasem ciężko przełamać wstyd, głośno dopominać się o swoje prawa w obliczu zachowań i osób, które budzą wstręt, skrępowanie, a nawet strach. Skomplikowane są zwłaszcza przypadki, gdy pomiędzy sprawcą molestowania a jego ofiarą występuje np. zależność służbowa: pracownica boi się utraty swojego stanowiska pracy, więc nie robi nic, by zmienić niewygodną dla niej sytuację.

Tymczasem trzeba pamiętać, że ulegając czy po prostu nie reagując na przejawy molestowania seksualnego, dajesz sprawcy przyzwolenie i niejako zachęcasz go do kontynuowania zaczepek lub ponawiania gróźb. To ślepa uliczka, z której coraz trudniej będzie się wydostać.

Oto, co możesz zrobić:

Nazwij zachowanie sprawcy, powiedz głośno, że dane słowo lub gest cię obraża oraz że może to być potraktowane jako przejaw molestowania seksualnego. Daj jasno do zrozumienia, że panujesz nad sytuacją, np. przypominając koledze z pracy, że już drugi raz słyszysz od niego nieprzyzwoitą uwagę.

Pokaż sprawcy, że doskonale wiesz, co znaczy molestowanie seksualne, i wyraźnie powiedz, że nie życzysz sobie takich zachowań wobec swojej osoby. Postaraj się, by zobaczył, że np. notujesz jego słowa albo opisujesz konkretne postępowanie, by potem - w razie czego - o nich pamiętać.

Udawaj, że zupełnie nie rozumiesz żartów, propozycji, aluzji o podtekście seksualnym. Zapytaj np.: "przepraszam, o co ci chodzi? Możesz powtórzyć? Nadal nic nie rozumiem".

Porozmawiaj z innymi, np. koleżankami z pracy, jeżeli sprawcą molestowania jest twój przełożony. Zadbasz w ten sposób o to, by atakujący nie czuł się bezkarny, nie pozwolisz, aby udało mu się stworzyć wokół swojego zachowania atmosferę tajemnicy. Trudniej mu będzie wtedy tobą manipulować.